Bloggfrslur mnaarins, aprl 2011

Lakkrs, klesterol og salt.

Slk hagstjrn er aalmeinsemdin efnahagsstjrn jarinnar. a vri n efa hgt a hafa stugleika og trausta hagstjrn ef stjrnvld og Selabanki myndu ganga takt og beita aga hagstjrninni. Vi gtum sem best haft sjlfsta krnu ea evru innan EB ef aga og sjlfstjrn vri beitt, tkin sem beitt er vi hagstjrnina su lk eftir v hvor leiin er farin.

v miur hafa bara komi stutt tmabil ar sem stjrnvld hafa fylgt essu. Eins hefur Selabankinn fram undir a sasta veri beygur undir plitska duttlunga rkjandi stjrnvalda. Skelfilegasta dmi um esskonar hagstjrn er blan okkar fyrir hrun ar sem stjrnvld rru llum rum a v a skapa jafnvgi og enslu. Ef vi lkjum efnahagsmlum jarinnar vi sjkling me han blrsting, gaf lknirinn (stjrnvld) honum lakkrs, klesterl og salt og skipuu honum a htta a hreyfa sig stainn fyrir a gefa sjklingnum blrstingslkkandi og temja sr hollari lfsstl. Um etta fjallai g hr: Krnan - skudlgur ea blrabggull?

Hugtk eins og a tala ekki niur ea kjafta upp snir hvaa villigtum menn geta veri. ar sem traust hagstjrn er arf ekki a tala niur ea kjafta upp. ar eru verkin ltin tala.

Verstir augnablikinu eru eir stjrnmlamenn sem tala af byrgarleysi eins og til su tframel sem geti leyst ll vandaml einni svipan. Leiin fram undan verur lng, strng og ekki n frna ea jninga. a er ekki ar me sagt a hn veri leiinleg ea standi skelfilegt. Fram undan er verkefni sem jin getur hlakka til a leysa vel af hendi.


mbl.is Segir slaka hagstjrn skavald
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Hjlreiar 2010 - 3. ttur - Orkan

Hjlreiamaurinn eyir eigin orku vi a hjla en orkuna fr hann r matvlum upprunalega. Margir ba lka svo vel a hafa eigin orkubirgir formi fitu geymda fitufrumum sem hgt er a grpa til sem orkugjafa vi hjlreiar.

a er nokku erfitt a komast a v hva maur hefur eytt nkvmlega miki af orku. a er hgt a tla a og a er sennilega alveg ngu g nlgun. Orkusetri er reiknivl sem reiknar t hversu mikla orku maur hefur eytt vi a hjla kvena vegalengd og er a reikna t fr lkamsyngd. Reiknivlin getur lka tla hva maur hefur spara miki eldsneyti, krnur og koltvsring tblstri ef essi vegalengd hefi veri farin einkablnum.

etta geri g fyrir ri 2010 og miai vi 75 kg lkamsyngd, VW Caddy 1,4 L, bensnver 205 kr/L og 4.100 km hjlreiar.

Niursturnar voru eftirfarandi:

Sparnaur bl, CO2: 815,9 kg Eldsneyti: 340,3 ltr Kostnaur: 69.761 kr
Kalorubrennsla: 130.102 kal

essar 130 s kcal jafngilda um 14,5 kg af hreinni fitu. a m v segja a hjli mitt eyi um 353 g af fitu/100 km. etta er trlega lg eysla enda eru hjlreiar orkuntnasti samgngumti sem vita er um.

reiknivlinni kemur ekki fram hvort a yngd reihjlsins er btt vi lkamsyngdina og hvaa yngd er reikna me fyrir reihjli. Ef yngd reihjlsins er ekki me m hiklaust bta vi um 15-20 kg yngd reihjls, fatnaar og farangurs. Maur er sjaldan tbinn eins og hjlreiakeppni. hrif yngdar eru mikil reiknivlinni. Til dmis mundi 100 kg a a eytt hefi veri um 173.469 kcal. etta eru gar frttir fyrir sem eru ungir. a ir a eir eiga auveldari me a ltta sig v eir urfa a eya mun meiri orku en lttari maur til a ferast smu vegalengd.

m benda a reiknivlin tekur aeins tillit til kostnaar vi eldsneyti blsins en ekki annars kostnaar vi rekstur hans. FB setur fram tlur um kostna vi blaeign og hef g tla t fr v a kostnaur vi 4.000 km akstur s um 115-152 s kr. vi rekstur misjafnt eftir blum.

Verflokkur bls (kr)2.950.0003.650.0005.000.000
yngd bls (kg)1.0001.2501.450
Eysla bls (l/100 km)8911
Akstur ri (km)15.00015.00015.000
A: Kostnaur vegna notkunar (kr/km)26,829,436
C: Blasti og rif (kr/km)1,971,971,97
Samtals kostnaur vi notkun (kr/km)28,7731,3737,97
Akstur r og vinnu (km)4.0004.0004.000
Sparnaur ri notkun bls m.v. 4.000 km akstur vinnu kr.115.080125.480151.880
Heildarkostnaur ri vi a eiga bl skv. FB kr.1.128.9751.309.6251.652.800

Mesti sparnaurinn fyrir heimili kemur til ef menn losa sig vi einn ea fleiri bla af heimilinu og nota hjl, gngu, strt og leigubla mti, v aal kostnaurinn vi a eiga bl er ekki notkunin sem slk heldur a a eiga blinn eins og treikningar FB sna. rskostnaurinn vi a eiga og reka essa bla dmi FB hr a ofan er 1,13 til 1.65 milljnir krna ri.

Anna sem m benda er a kostnaur vi notkun er hrri ef eki er stuttar vegalengdir t.d. og r vinnu. v sambandi m benda a nr 1,5 tonna bl me 1,4 L vl getur skv. framleianda eytt allt a 0,7l/km (70L/100km) kldu starti u..b. fyrsta klmetrann eftir rsingu. Fyrsti klmeterinn gti v kosta tpar 150 kr vetrarmorgni. a virist mjg skynsamlegt a aka stuttar vegalengdir og til mikils a vinna a draga r v.

egar upp er stai skiptir etta litlu mli. a er ekki hgt a setja ngjuna lnurit.

g hjla vegna ess a mr finnst a skemmtilegt og gilegt. Allt hitt er bara gur bnus.

Krakkar  mars


Hjlreiar 2010 - 2. ttur - Tlfrin

1. tti var fjalla um hjlin sem g nota en 2. tti verur fjalla um tlfri hjlanna riggja ri 2010.

Eftir hverja fer skri g upplsingar af hraamli. a er vegalengd fer, tmi sem hjl snast fer, mealhrai fer, hmarkshrai fer og heildarvegalengd mli. Einnig skri g upplsingar um vind (hlutlaus, me- og mtvindur), rkomu (urrt, rigning, snjkoma) og fr (autt, hlka, fingur). a skiptir mli hvernig ferir eru skilgreindar. Ferir er oftast skrar hj mr eftir hvern legg ef staldra er vi lengri tma. annig eru ferir vinnuna skrar sem tvr ferir. Ein fer og nnur fer r vinnunni. Ef um styttri stopp eru a ra ea fer byrjar og endar sama sta er ferin oftast skr sem ein.

Niurstur eru birtar sluritum hr a nean samt umfjllun. Athugi hgt er a klikka myndir til a stkka r til a sj r skrt.

Mealtl hjlanna 2010

sluriti 1 eru birtar upplsingar um mealtl fyrir hvert hjl ri 2010. a er meallengd ferar, mealtmi fer, mealhraa fer og mealhmarkshraa fer. Taki eftir a samsvarandi einingar eru Y-s, vegalengd (km), tmi (min) og hrai (km/klst).

a sst a meallengd ferar er svipu fyrir Gary Fisher GF og Mongoose Sycamore MS en lengri fyrir Trek. Trek hjli hefur meira veri nota lengri skemmtiferir en hin hjlin. rtt fyrir a er mealtmi fer skemmri hj Trek en GF og egar mealhrai er skoaur sst skringin. Mealhrainn er hstur Trek hjlinu, nstlgstur MS og lgstur GF. a er eins og bast m vi enda er Trek hjli lttast og setstaan er rennilegust. MS er svo ar mitt milli. Setstaan v hjli er smuleiis mitt milli hinna. er etta ekki eina skringin. GF hjli er me nagladekkjum yfir allan veturinn og er gjarnan mest hlai og veturinn er lka me verstu verin annig a a skrir a hluta essa niurstu.

a er um 6 km/klst munur mealhraa GF og Trek en e.t.v. er ekki nema um 3 km/klst munur eftir a teki hefur veri tillit til allra astna. Nagladekkja, meiri hleslu, verri frar, verra veurs og styttri fera. Mrgum ykir a kannski ekki mikill munur en a er nokku hjlabransanum. m lka geta ess a etta eru ekki kapphjlreiar heldur samgnguhjlreiar og boginn ekki spenntur til hins trasta til a vera sem fljtastur.

Mealhmarkshrai fer er svo hstur Trek, lgri MS og lgstur GF.

sluriti 2 er snd tnidreifing mealhraa fyrir hjlin rj. Mealhrainn er X-s og fjldi fera vikomandi mealhraa Y-s. ar sst a krfurnar eru allar nr normaldreifar og a r spanna breitt bil llum hjlunum. a er ekki skrti enda eru sumar ferir hgar og arar hraar. Lengri ferir opnum vegum eru gjarnan hraari en styttri ferir ttbli. hrustu ferunum sjst hrif mevinds en mtvindur segir til sn eim hgari.

Tni mealhraa  hjlunum 2010

Mealhrai flestum ferum Trek hjlinu er bilinu 20-26 km/klst, MS eru flestar ferir bilinu 17-24 km/klst og GF eru flestar ferir bilinu 14-21 km/klst.

egar tnidreifing vegalengda GF er skou sst a flestar ferirnar eru 15-18 km en a er vegalengdin sem g hjla vinnuna ara lei. ar eru lka einhverjar ferir niur b, fram og til baka. Nstmesta tni hafa ferir sem eru 3-6 km lengd en a er m.a. vegalengdin Grenssveg ar sem g tek oft strt morgnanna me hjli. tnidreifinguna vantar Blalnsrautina sem var 55 km.Tni vegalengda Gary Fisher

Tinidrefing vegalengda Trek snir a ferir r og vinnu eru ar strstu hlutverki. Fjldi fera flokknum 15-18 km er nnast hin sami GF og Trek, rmlega 45 ferir. Arar vegalengdir eru mun sjaldgfari. r eru flestar skemmtiferir. Lengsta ferin er 61 km en a er hluti af 103 km fer fr Flateyri ingeyri til safjarar og aftur til Flateyrar.

Tni vegalengda Trek 2200

Tinidreifing fera MS eru mun jafnari. Ferir r og vinnu eru ekki eins berandi safni fera ar og hinum hjlunum vissulega hafi a veri nota annig.

Laugardagsferirnar eru gjarnan 22-32 km. r ferir hafa veri farnar GF og MS.

Tni vegalengda Mongoose Sycamore

En er hgt a bera saman mealhraa mismunandi samgngumta? g er hr me raeianlegar tlur fyrir sjlfan mig reihjlum. g hef einnig allgar upplsingar um ferahraa mnum ferum me strt og einnig eru upplsingar um a r leiartflum strt. Samgngusvi Reykjavkurborgar hefur svo birt upplsingar um feratma morgnanna og sdegis r og vinnu me einkablum.

Mealhrainn reihjli hj mr spannar bili fr 12-30 km/klst. og flestar ferirnar eru bilinu 16-26 km/klst. a fer eftir reihjli og astum hversu hratt maur fer yfir en a vri ekki rkrtt a mia vi a mealhrainn geti veri um 20 km/klst.

Me strt er g um 35-45 min r og vinnu sem gerir um 21-27 km/klst.

Umhverfis- og samgngusvi borgarinnar hefur athuga feratma einkabla r og vinnu oktber undanfarin r. ar eru mldar ferir fr 6 thverfum Reykjavkur inn til miborgarinnar morgnanna og tilbaka sdegis eftir stofnbrautum og tengivegum. oktber 2010 (birt) var mealhrai blanna sex 31.65 km/klst morgnanna en 34.77 km/klst sdegis.

Munurinn essum feramtum er raun trlega ltill og eflaust mun minni en margir mynda sr. er Reykjavk ekkt fyrir a vera me venju htt jnustustig fyrir blaumfer og mun greiari umfer en arar borgir sem hn er borin saman vi erlendis (Samgnguskipulag i Reykjavk str pdf skjl: 1. hluti og 2. hluti). flestum rum borgum er umferin mun seinvirkari en Reykjavk. Dmi um a er Stokkhlmur.

a vri gaman ef Umhverfis- og samgngusvi mundi kanna mealhraa umferar utan stofnbrautanna. Sennilega er mealhrai bla ar ekki svipaur mealhraa reihjla. minum huga er alveg ljst a reihjl er vel samkeppnishft vi einkabla feratma einkum styttri vegalengdum.


Höfundur

Árni Davíðsson
Árni Davíðsson
Höfundur er líffræðingur og kennari í hjólafærni. Allar skoðanir höfundar eru hans eigin og skal ekki yfirfæra á aðra einstaklinga eða samtök. Tölvupóstur: arnid65@gmail.com

Nv. 2017

S M M F F L
      1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30    

Njustu myndir

  • Skeidholt
  • Bílar 4
  • Bílar 3
  • Bílar 2
  • Bílar 1

Njustu myndbndin

Frá Birkimel á Eiðistorg

Frá Nesveg í Kópavog

Frá Suðurlandsbraut á Birkimel

Frá Eiðistorgi á Laugaveg

Kársnes Höfðabakkabrú Mosfellsbær

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband